Strategiczna zależność gospodarcza. Mit czy rzeczywistość?

Tytuł książki Strategiczna zależność gospodarcza. Mit czy rzeczywistość? i jej zawartość nie są przypadkowe. Strategiczna zależność gospodarcza to obecnie forma uzależnienia państwa od zagranicznych dostaw lub technologii w obszarach kluczowych dla funkcjonowania gospodarki i bezpieczeństwa narodowego. Obejmuje przede wszystkim surowce krytyczne, półprzewodniki, energię, technologie cyfrowe, farmaceutyki oraz infrastrukturę. Zależność staje się strategiczna wtedy, gdy jej zagrożenie może ograniczyć autonomię gospodarczą lub polityczną państwa i doprowadzać do jego destabilizacji.

Owa strategiczna zależność leży na pograniczu ekonomii, geopolityki, technologii i bezpieczeństwa. Ostatnie globalne kryzysy - pandemia, wojna w Ukrainie, napięcia USA-Chiny - ujawniły podatność zglobalizowanych gospodarek na koncentrację produkcji w kilku kluczowych krajach. Przerwane łańcuchy dostaw, szantaż energetyczny, geopolityczna kontrola nad kluczowymi surowcami i monopol technologiczny pokazały, że wspomniane zależności mogą mieć poważne skutki gospodarcze i polityczne. Dlatego w książce, którą oddaję do rąk Czytelnika, wracam do tematu roli polityki przemysłowej, zagrożenia bezpieczeństwa państw i ich strategicznych działań, także tych podejmowanych w przypadku Polski. Poprzez analizę problemu wskazuję rozwiązania, które w odniesieniu do Polski, ale również Unii Europejskiej mają na celu tworzenie warunków dla większej „odporności gospodarczej", między innymi poprzez nową dywersyfikację dostaw, rozwój własnych kompetencji technologicznych, politykę przemysłową, a w niej politykę strukturalną. Strategiczna zależność to realny i rosnący globalny problem, nie tylko o charakterze gospodarczym.